Oratorium pasyjne Gorzkie żale – Chełmno 28 marca 2026 roku
Czas Wielkiego Postu w naszym regionie zyska w tym roku wyjątkową oprawę muzyczną. Piotr Całbecki, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, zaprasza na dwa bezpłatne koncerty w Toruniu i w Chełmnie. Głównym punktem programu obu wydarzeń będzie prawykonanie dzieła Marcina Zdunika – Oratorium Pasyjne. Gorzkie Żale. To monumentalna kompozycja, przeznaczona na dwa chóry, solistów i orkiestrę, która rzuca nowe światło na jedno z najbardziej przejmujących nabożeństw w polskiej kulturze.
Zapraszamy 28 marca 2026 roku – Kościół farny pw. WNMP w Chełmnie o godz. 17.00
Wstęp: Wstęp wolny
Wielki Post to okres wyciszenia, który w tradycji muzycznej od wieków owocował dziełami o największym ładunku emocjonalnym i duchowym. Inspirował m.in. Jana Sebastiana Bacha. To właśnie dzieła niemieckiego kompozytora otworzą koncerty wielkopostne w Chełmnie i w Toruniu, wprowadzając słuchaczy w głąb tajemnicy cierpienia i nadziei. Bach w swoich kantatach potrafił jak nikt inny przełożyć teologiczne prawdy na język afektów.
Himmelskönig, sei willkommen BWV 182 to utwór pełen jasności, skomponowany na Niedzielę Palmową. Bach wykorzystuje tu radosne brzmienie fletu, by oddać entuzjazm tłumów witających Chrystusa, jednocześnie wprowadzając nutę powagi zapowiadającą nadchodzące wydarzenia. Z kolei Actus tragicus BWV 10 to jedna z najwcześniejszych i najbardziej przejmujących kantat Bacha. Melodia tworzy tu atmosferę intymnej modlitwy i refleksji nad przemijaniem.
Oratorium pasyjne. Gorzkie Żale – światowa premiera
Kulminacyjnym punktem obu koncertów będzie prawykonanie powstałego w 2025 roku Oratorium pasyjnego. Gorzkie Żale.
– Gorzkie Żale stanowią jedno z najbardziej przejmujących nabożeństw w kalendarzu liturgicznym Kościoła Katolickiego. Żałobny, lamentacyjny, przepełniony smutkiem charakter tekstu otwiera nieskończone możliwości przełożenia tych silnych i głębokich afektów na język dźwięków – przyznaje kompozytor Marcin Zdunik, uznany wiolonczelista i kameralista. Jego Gorzkie Żale to czteroczęściowa, rozbudowana kompozycja, którą w Toruniu i Chełmnie wykonają dwa chóry, soliści oraz muzycy Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej.
– Utwór nawiązuje do wielowiekowej i pięknej tradycji opracowywania tekstów liturgicznym w stylu oratoryjnym, z zastosowaniem bogatego aparatu wykonawczego – wyjaśnia kompozytor Marcin Zdunik.
Artysta w swoim dziele nawiązuje do renesansowej techniki polichóralnej, tworząc fascynujący dialog – w polskojęzyczny tekst Gorzkich Żali wplecione zostało Siedem Ostatnich Słów Chrystusa na Krzyżu, śpiewanych zgodnie z tradycją po łacinie.
Aby podkreślić dramatyzm historii pasyjnej, Marcin Zdunik sięgnął po nowoczesne techniki kompozytorskie, skupiające się na barwie i fakturze dźwięku, a nie na tradycyjnej melodii czy harmonii. Muzycy będą więc wydobywać dźwięk z tradycyjnych instrumentów w nietypowy sposób. Jaki – tego nie zdradzimy, przekonają się Państwo podczas koncertów. Dodajmy, że siłę wyrazu wzmaga też rozbudowana sekcja instrumentów perkusyjnych. Dzięki temu tradycyjne lamentacje zyskują niemal fizycznie odczuwalną siłę wyrazu.
Koncert ten to propozycja dla tych, którzy w muzyce szukają autentycznego, duchowego doświadczenia. Na tydzień przed Wielkanocą historyczna precyzja baroku spotka się z potęgą współczesnego aparatu wykonawczego – od szlachetnego brzmienia solistów, przez głębię Zespołu Śpiewaków Miasta Katowice Camerata Silesia, aż po barwną instrumentację muzyków Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej.
Wykonawcy:
- Aleksandra Poniszowska — sopran
- Agnieszka Bochenek-Osiecka — sopran
- Milena Joszko — alt
- Izabella Kopiec — alt
- Marek Anton — tenor
- Bogusław Kowalski — tenor
- Remigiusz Nowak — bas
- Marcin Markowicz — skrzypce
- Katarzyna Duda — skrzypce
- Katarzyna Budnik — altówka
- Marcin Zdunik — wiolonczela
- Marianna Bednarska — wibrafon
- Zespół Śpiewaków Miasta Katowice
Camerata Silesia — dyr. Anna Szostak
- Muzycy Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej
- Adam Banaszak — dyrygent
- Artur Bocheński — wprowadzenie do koncertu
W programie:
- J.S. Bach – Himmelskönig, sei willkommen BWV 182
I. Sonata. Grave. Adagio (opr. Marcin Zdunik) - J.S. Bach – Actus tragicus BWV 106 (Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit)
I. Sonatina. Molto adagio (opr. Marcin Zdunik) - PRAWYKONANIE – M. Zdunik – „Oratorium Pasyjne. Gorzkie Żale” na dwa chóry, solistów i orkiestrę
I. Pobudka
II. Hymn
III. Lament duszy nad cierpiącym Jezusem
IV. Rozmowa duszy z Matką Bolesną
Źródło: https://www.tos.art.pl/wydarzenia/oratorium-pasyjne-gorzkie-zale-chelmno

