Pozdrowienia z miasta zakochanych
Monety chełmińskie
Certyfikaty
Oceń Urząd


statystyka
Newsletter
Najnowsze informacje z Chełmna.
Zapisz się do newslettera.
Zapisz się Wypisz się


Chełmno na Facebook
Strona główna     Miasto     Historia     Prawo Chełmińskie


Prawo Chełmińskie


Kopia przywileju chełmińskiego z 1251 r.
(zbiory MZCh)


28 grudnia 1233 roku
wielki mistrz krajowy Hermann von Salza i mistrz krajowy Hermann Balk wystawili dokument lokacyjny dla Chełmna, który jednocześnie dotyczył Torunia. Dokument ten nazywany jest pierwotnym przywilejem chełmińskim. Krzyżacy tworząc słynne prawo chełmińskie wykorzystali elementy prawa magdeburskiego, węgierskiego i flamandzkiego. Jego mocą Chełmno było przewidziane jako miasto stołeczne (civitas metropolitana) dla całej prowincji,
a w przyszłości całego państwa zakonnego.
Niezwykle nowoczesny przywilej chełmiński stanowiący swego rodzaju konstytucję, regulował wszystkie sfery życia społeczno - gospodarczego i politycznego miasta. Stwarzał dla mieszkańców doskonałe warunki do rozwoju i życia. Był fundamentem ich bogactwa, wspaniałego rozkwitu rzemiosła, handlu, architektury i sztuki, a także niezależności gospodarczej i sądowniczej. W przywileju tym Zakon Krzyżacki m.in. zwalniał całą ziemię chełmińską od wszelkiego cła, dawał prawo wyboru sędziego, określał zasady bicia monety czy też wprowadził zasadę dziedziczenia dla obu płci. Mocą przywileju chełmińskiego lokowanych było od średniowiecza do końca XVIII w. aż 225 miast oraz 1364 wsie i wszelkiego rodzaju osady. Dokument z 1233 roku spłonął około 1244 roku. Wówczas to Zakon 1 października 1251 roku wydał nowy dokument (tzw. odnowiony przywilej chełmiński). Tym razem sporządzono dwa osobne dokumenty dla Chełmna i Torunia. Odnowiony przywilej nazywał Chełmno „miastem głównym i godniejszym od pozostałych”. Miał on jeszcze dodatkowe znaczenie, nie tylko dla samego Chełmna, ponieważ właśnie w nim po raz pierwszy pojawiło się określenie „moneta chełmińska”. Choć samo ustanowienie jednolitej monety nastąpiło w pierwotnym przywileju z 1233 roku, to dopiero ten odnowiony dokument określał jej nazwę i znaczenie jako monety obowiązującej „na całej ziemi” tzn. na terenie państwa krzyżackiego. Moneta zwana również denarem chełmińskim tworzyła podstawę systemu pieniężnego (tzw. stopa mennicza) obowiązującego na tym terenie. Przywilej chełmiński przechowywany jest obecnie w Geheimes Staatsarchiv Berlin - Dahlem.

Miasta lokowane na Prawie Chełmińskim:

1233 r. (28 XII) CHEŁMNO; 1233 r. (28 XII) TORUŃ-Stare Miasto; 1234 r. KWIDZYN; 1240 r. RADZYŃ CHEŁMIŃSKI; 1246-1251 r. CHEŁMŻA; 1259 r. MIĘDZYRZECZ; 1264 r. (13 VIII) TORUŃ - Nowe Miasto - Neustadt Thorn; 1275 r. KOWALEWO POMORSKIE; 1276 r. (27 IV) 1285-1305 r. PRABUTY; 1286 r. (28 II) KRÓLEWIEC - Stare Miasto; 1288 r. (15 VI) DZIERZGOŃ; 1291 r. (18 VI ) GRUDZIĄDZ; 1296-1300 r. TOLKMICKO; 1297 r. (25 IX) GNIEW; 1297 r. PASŁĘK; 1298 r. (21 XII) ŁASIN; 1298 r. BRODNICA; 1299 r. (29 III) KRÓLEWIEC - LIPNIK; 1299 r. (7 IV) RYBAKI; 1421 r.(b.d.i m.) GOLUB - Gollub - dziś Golub-Dobrzyń; pocz. XIV w. WĄBRZEŻNO; 1301 r. 1303-1311 r. LUBAWA ; 1305 r. (b.d. i m.) IŁAWA; 1305 r. (b.d.i m.) SUSZ; 1305 r. (b.d.i m.) ZALEWO; 1308 r. (13 VIII)1312 r. ORNETA; 1312 r. ( mb.d. i m.) PIENIĘŻNO; 1315 r. KRZYŻBORK; 1315 r. MIŁAKOWO; 1315(?) r. NOWY STAW; 1320 r. SKARSZEWY; 1320-1326 r. LIDZBARK WELSKI; 1320-1329 r. MŁYNARY; 1325 r. NOWE MIASTO; 1326 r. DĄBRÓWNO; 1327 r. (1I) GÓRZNO; 1327 r. (6 IV) KRÓLEWIEC - KNIPAWA; 1327 r. MORĄG; 1327-1330 r. OSTRÓDA; 1328 (?) r. GARDEJA; 1329 r. (26 II) DOBRE MIASTO; 1330 (?) r. KURZĘTNIK; 1331 r. (1 I) KISIELICE; 1331 r. (13 I) BISKUPIEC POMORSKI; 1332 r. BARTOSZYCE - Stare Miasto; 1335 r. (5 II) GÓROWO IŁAWIECKIE; 1335 (?) r. (25 III) FRYDLĄD; 1335 r. (31 XII) MIŁOMŁYN; 1336 r. (25 I) WELAWA; 1337 r. (12 VII) RESZEL; 1338 r. (25 VII) ŚWIECIE; 1338 r. (5 II) JEZIORANY; 1339 r. (8 IX) WŁOCŁAWEK; 1341 r. CYNTY; 1341 r. (6 I) LĘBORK; 1344 r. (14 VIII) DZIAŁDOWO; 1345 r. RYPIN; 1346 r. (12 VII) BYTÓW; 1346 r. (22 VII) TUCHOLA; 1346 r. (31 VII) GDAŃSK - Główne Miasto; 1348 r. (19 VI) CZŁUCHÓW; 1348 r. (14 IX) STAROGARD GDAŃSKI; 1348 r. (16 XI) PUCK; 1349 r. (15 IV) LIPNO; 1350 r. CZERSK; 1350 r. 1351 r. (13 I) SĘPOPOL; 1351 r. (14 VII) BODZANÓW; 1353 r. (31 X) OLSZTYN - Stare Miasto; 1354 r. (15 XI) DEBRZNO; 1356 r. (29 IX) BARTOSZYCE - Nowe Miasto; 1357 r. (11 XI) KĘTRZYN; 1357 r. (8 VII) ŁEBA; 1359 r. (11 II) KAMIEŃ KRAJEŃSKI; 1359 r. (1 X) OLSZTYNEK; 1360 r. CHOJNICE; 1364 r. (6 VII) BARCZEWO; 1370-1373 r. PŁOCK; 1373 r. (26 I) BIELSK; 1373 r. (12 V) CZERWIŃSKA NAD WISŁĄ; 1373 r. (12 V) OSTROŁĘKA; 1373 r. WIZNA; 1374 r. RAWA MAZOWIECKA; 1374 r. (29 VI) NOWY DWÓR MAZOWIECKI; 1377 r. 1377 r. (14 IV) MAGNUSZEW; 1377 r. GDAŃSK - Stare Miasto; 1378 r. (2 III ) RÓŻAN; 1378 r. (4 V) OLSZTYN - Nowe Miasto; 1380 r. (18 I) GDAŃSK - Młode Miasto; 1380 r. (20 II) PUŁTUSK; 1380 r. (12 VII) BŁONIE; 1381 r. (2 IV) NIDZICA; 1392 r. (8 III) GOSTYNIN; 1382 r. (26 V) WARSZAWA - Stare Miasto; 1382 r. (21 X) FORDON; 1382 r. BIAŁY BÓR; 1383 r. RADZYMIN; 1383 r. (7 IX) SZREŃSK; 1384 r. (20 III) KUCZBORK - OSADA; 1384 r. (17 IV) TCZEW; 1385 r. (30 IV) BISZTYNEK; 1385 r. (4 X ) SOCHOCIN; 1386 r. (25 IV) GOSZCZYN; 1386 r. (4 VIII) PASYM; 1386 r. (11 XI) NASIELSK; 1395 r. CZARNE; 1395 r. KOŚCIERZYNA; 1395 r. (17 X) BISKUPIEC; 1398 r. (21 IX) 1398 r. (21 X) WYSZOGRÓD; XIV/XV BRAŃSK; XIV/XV DROCHICZYN; XIV/XV SURAŻ; 1400- 1481 r. DOMINOWO; 1400 r.1400 r. (27 XII) NOWE MIASTO NAD PILICĄ; 1400 r. (19 X) ALEMBORK; 1400 r. RADZANÓW; 1403 r. (29 IX) BOBROWNIKI; 1404 - 1407 r. MRĄGOWO; 1405 r. (4 VII) SROKOWO; 1406 r. (2 XI) BIEŻUŃ; 1407 r. BUDZISZEWICE; 1407 r. NORDENBORK; 1408 r. (27 XII) 1414 r. (14 III) KAMPINOS; 1416 r. SZTUM; 1417 r. SOCHACZEW; 1417 r. (6 XI) WISKITKI; 1418 r. (15 VI) 1419 r. (15 V) GRÓJEC; 1420 r. NOWE MIASTO n/Soną; 1421 r. LIW (Stary); 1421 r. (29 V) MIŃSK MAZOWIECKI; 1421 r. (15 VI) 1421r. (18 VIII) JANOWO; 1423 r. (18 III) SEROCK; 1423 r. (17 VII) LATOWICZ; 1423 r. (20 VII) GARWOLIN; 1425 r. (22 V) RAŻNY; 1425 r. (28 VI) TYKOCIN; 1425 r. (30 VI) KOLNO; 1425 r. (29 XII) RACIĄŻ; 1427 r. (10 X) PRZASNYSZ; 1427 r. (24 X) 1428 r. (15 IV) KAMIEŃCZYK; 1428 r. (2 VIII) ZAMBSKI KOŚCIELNE; 1429 r. (13 VII) MŁAWA; 1430 r. (28 VII) DMOSIN; 1430 r. (10 XI) WADOWICE; 1431 r. NIESZAWA pod Toruniem; 1434 r. (24 IX) NUR; 1434 r. (24 IX) NOWOGRÓD; 1435 r. EŁK; 1436 r. (10 IV) 1436 r. (13 V) WĄSOSZ; 1437 r. (1 VII) GĄBIN; 1440 r. (22 IX) MIELNIK; 1442 r. (2XI) CHODECZ; 1445 r. SKĘPE; 1445 r. 1445 r. GŁOWACZÓW; 1446 r. LIW NOWY; 1453 r. NADARZYN; 1460 r. (24 IX) NIESZAWA; 1465 r. JANÓW; 1466 r. (9 V) 1475 r. (3 III) KŁAJPEDA; 1477 r. ŚLUBÓW; 1482 r. (4 XI) MIASTKÓW KOŚCIELNY; 1485 r. BLEDZEW; 1488 r. MORDY; 1491 r. 1496 r. MOKOBODY; 1500 r. WĘGRÓW; 1501 r. (26 III) BROK; 1501 r. (26III) WYSZKÓW; 1505 r. (25 V) NIEDZBÓRZ; 1506 r. SAWIN; 1506 r. (28 II) IŁÓW; 1510 r. (VI b.d) WANIEWO; 1514 r. (27 VI) NAREW; 1519 r. (5 III) DOBRZYŃ NAD WISŁĄ; 1519 r. (24 X) 1519 r. (19 XII) KOWAL; 1523 r. (22 III) KLESZCZELE; 1523 r. (2 V) STANISŁAWÓW; 1524 r. (24 VI) GRABOWO; 1525 r. 1526 r. (10 IV) KALABONA; 1526 r. (10 IV) SIENNICA; 1528 r. (4 II) ANDRZEJEWO; 1530 r. (28 IX) DOBRE; 1532 r. (3 II) 1547 r. (15 I) SIEDLCE; 1547 r. (15 II) GONIĄDZ; 1548 r. (21 I) BOROWE; 1548 r. (21 I) KARCZEW; 1548 r. (21 I) SEROCZYN; 1549 r. (26 I) SENDOMIERZ; 1552 r. (2 XI) TYLŻA; 1553 r. (28 VIII) PŁONNE; 1558 r. (24 X) OSIECK; 1560 r. (1 I) OLECKO; 1570 r. (14 V) 1571 r. (4 IV) WĘGORZEWO; 1572 r. (11 V) SZKUDY; 1573 (?) r. GIŻYCKO; 1582 r. (8X) CZERWIŃSK (część klasztorna ); 1583 r.1585 r. IŁAWKA; 1616 r. (23 III) SZCZYTNO; 1628 r. BARCIANY; 1642 r. LABIAWA; 1645 r. (8 XI) PISZ; 1650 r. (13 I)1660 r. WARKA; 1671 r. KORYCIN; 1701 r. PROSPERÓW; 1723 r. (9 I) BIAŁA. MALBORK - Marienburg; ŚWIĘTOMIEJSC; LIDZBARK WARMIŃSKI; CIECHANÓW; MSZCZONÓW; GIERDAWY; PŁOŃSK; WARSZAWA - Nowe Miasto; ŁOMŻA; MAKÓW MAZOWIECKI; GŁOWNO; OSTROŁĘKA; ZAMBRÓW; RADZIŁÓW; MIEDNIKI (WORNIE); BOLIMÓW; ZAKROCZYM; DŁUTOWO; GOŁDAP; WYSTRUĆ; WEJHEROWO;

Budżet obywatelski

Walentynki Chełmińskie 2017

Zapraszamy do Chełmna

Chelmno-7-cudow-Polski

Chełmiński Dom Kultury

Muzeum Ziemi Chełmińskiej

Miejska Biblioteka Publiczna

e-chelmno.pl

Prezentacja ECWM

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

lgd-chelmno

poland24h

Targi Turystyczne

Razem dla regionu

Po obu stronach Wisły

chelmno.com.pl

moje-chelmno.pl

Index firm

Chełmiński serwis gospodarczy

Lokalny portal ogłoszeniowy

Gazeta pomorska

www.chelmno.info

Media o Chełmnie

opłać parkowanie w CCH za pomocą komórki

GOSPODAROWANIE ODPADAMI

2017-rokiem rzeki Wisły


Copyright © 2008 chelmno.pl
projekt i wykonanie: Logonet


W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies.

X